Diecezja Toruńska

Diecezja Toruńska

Wykłady otwarte o rodzinie

2008-02-11
Chrześcijanie nie żyją według ciała

23 stycznia w siedzibie Wydziału teologicznego UMK odbył się trzeci wykład z cyklu „W trosce o rodzinę”. Przed zawstydzająco skromnym, kilkunastoosobowym audytorium stanął o. dr hab. Mieczysław Celestyn Paczkowski z Zakładu Patrologii i Antyku Chrześcijańskiego, by podjąć temat „rodzina w okresie późnego antyku”. Prelegent na początku krótko scharakteryzował sytuację rodziny w Kościele w czasie I-III wieku po Chrystusie. Nie istniało wówczas jeszcze prawo kościelne, które normowałoby życie małżeńskie i rodzinne. Opierało się więc na grecko-rzymskim porządku prawnym i obyczajowym, którego zasady Ojcowie Kościoła modyfikowali w duchu Ewangelii. – W pierwszych wiekach chrześcijaństwa w zakresie spojrzenia na małżeństwo i rodzinę mamy do czynienia nie tyle z rewolucją, ile z ewolucją – powiedział prelegent. – Chrześcijanie przejęli z prawodawstwa rzymskiego szereg rozwiązań, takich jak np. możliwość dziedziczenia przez kobietę. W odróżnieniu od pogan podkreślali natomiast, że małżeństwo jest przede wszystkim związkiem nadprzyrodzonym. Trzeba też przyznać, że w tamtych czasach, naznaczonych wiarą w bliskie powtórne przyjście Chrystusa, większy akcent kładziono na dziewictwo, celibat i wdowieństwo.

W dalszej części wykładu o. dr hab. Paczkowski przedstawił i omówił poglądy poszczególnych autorów wczesnochrześcijańskich, podkreślając, że nie należy ich traktować jako kompletne. Poglądy te nie zawsze są też zgodne z nauką Kościoła i nie należy ich traktować jako nieomylne.

Św. Klemens Rzymski (zm. ok. 100 r.), jeden z pierwszych papieży, małżeństwu i rodzinie poświęcił epizodyczne i niezbyt spójne uwagi, w których postulował, aby mąż kierował żoną, a dzieci były wychowywane w Chrystusie. „Poważajmy starych, młodych wychowujmy w bojaźni Bożej, a żony nasze kierujmy do dobrego” – pisał.

Nieco więcej myśli znajdujemy u św. Ignacego Antiocheńskiego (ok. 30-107). „Powiedz siostrom – czytamy w «Liście do biskupa Polikarpa» – by kochały Pana i poprzestawały wyłącznie ze swoimi małżonkami, tak w sprawach ciała, jak i ducha. Podobnie mężom nakazuj, w imię Jezusa Chrystusa, by kochali swoje małżonki, tak jak Chrystus Kościół”. Św. Ignacy Antiocheński szedł tu za nauczaniem św. Pawła, który porównywał relację mąż – żona do relacji Chrystus – Kościół. Z kolei Hermas, autor dzieła „Pasterz” napisanego ok. 150 r., podkreślał wagę właściwego wychowania dzieci. Miał po temu osobiste powody, gdyż ze strony własnych dzieci doczekał się… denuncjacji wobec władz rzymskich za potajemne wyznawanie chrześcijaństwa.

Osobną grupę autorów wczesnochrześcijańskich stanowią apologeci, którzy stawiali sobie zadanie obrony wiary chrześcijańskiej przed atakami ze strony pogańskich autorów. Szczególną wymowę ma napisany w II wieku anonimowy „List do Diogneta”, w którym czytamy: „Chrześcijanie nie różnią się od innych ludzi ani miejscem zamieszkania, ani językiem, ani strojem. Mieszkają każdy we własnej ojczyźnie, lecz niby obcy przybysze. Podejmują wszystkie obowiązki jak obywatele i znoszą wszystkie ciężary jak cudzoziemcy. Żenią się jak wszyscy i mają dzieci, lecz nie porzucają nowo narodzonych. Wszyscy dzielą jeden stół, lecz nie jedno łoże. Są w ciele, lecz żyją nie według ciała. Przebywają na ziemi, lecz są obywatelami nieba”.

Prelegent przedstawił też poglądy Ojców Kościoła z Aleksandrii św. Klemensa i Orygenesa. Św. Klemens Aleksandryjski (150-215) docenił partnerskie relacje w małżeństwie. Akcentował jedność małżeńską, odważnie poruszał też problemy związane z pożyciem małżeńskim, zalecając w nim umiar. Kobiety, którym mężowie nie dają oparcia duchowego, wzywał do tego, by same pokierowały swym życiem duchowym, łącząc je wprost z Bogiem – doradcą i obrońcą. Nieco inaczej niż św. Paweł w Pierwszym Liście do Koryntian stawiał też sprawę godzenia obowiązków małżeńskich z obowiązkami względem Boga. Uważał, że małżonkowie są w stanie pogodzić jedne z drugimi: znajdować upodobanie w sobie nawzajem i podobać się Bogu. Trzeba tu jednak podkreślić, że św. Klemens formułował te uwagi w określonym kontekście, w odpowiedzi na działalność sekt, które całkowicie deprecjonowały zakładanie rodziny i pożycie małżeńskie. Jego głos był głosem rozsądku.

Orygenes (ok. 185-254), autor polemiki z poglądami Celsusa („Contra Celsum”), podkreślał, że Bóg zezwolił na zawieranie małżeństwa, nakazał rodzicom wychowywać potomstwo i nie porzucać dzieci, które dała im Opatrzność. Był też autorem niezwykle ważnego stwierdzenia: „(Ponieważ) Bóg ich złączył, istnieje szczególny charyzmat w tych, których połączył”. Dał tu wyraz przekonaniu, że małżeństwo jest drogą, którą Bóg zaplanował dla chrześcijan. Co więcej, na tej drodze błogosławi im, obdarzając małżonków szczególnymi darami.
Zupełnie inne stanowisko zajmował Tertulian (ok. 160-230), który pytał: Jak kobieta może służyć dwom panom Bogu i mężowi, zwłaszcza gdy ten ostatni – jak to się wówczas często zdarzało – jest poganinem. Jego uczeń, św. Cyprian z Kartaginy (215-258), patrzył na małżeństwo o wiele bardziej przychylnym okiem. Co więcej, obrazy z życia małżeńskiego i rodzinnego, takie jak rodzenie, karmienie, służyły mu jako ilustracja, czym jest Kościół. „Kościół rodzi przez chrzest, karmi mlekiem nauki i sakramentów” – pisał.
Wykład, częściowo prowadzony w formie prezentacji multimedialnej, był poparty bogatą ikonografią. Prelegent zakończył go cytatem: „Do starożytnych więc należy się odwoływać, od których można dużo usłyszeć”.

Kilka słów na zakończenie

Zapoczątkowane przed dwoma miesiącami wykłady otwarte o rodzinie to wyjątkowo ciekawa i cenna inicjatywa. Są zakrojone na szeroką skalę, plany obejmują aż dziesięć lat, a to gwarantuje, że problematyka małżeńska i rodzinna ma szansę zostać gruntownie ukazana.

I tu rodzi się szereg pytań: Czy z kondycją naszych małżeństw i rodzin jest naprawdę aż tak dobrze, że stać nas na luksus marnotrawienia sił i środków? Czy kompetentni prelegenci muszą występować w salach świecących pustkami, w obliczu kilkunastu osób i ponad stu wolnych krzeseł? Ale jak ma być więcej słuchaczy, skoro informacja o tych wykładach jest praktycznie niesłyszalna!

Czy naprawdę nie można zachęcić wiernych w niedzielnych ogłoszeniach parafialnych do poświęcenia godziny czasu na wysłuchanie wykładu, który stanowi znakomitą odtrutkę na to, czym karmimy się na co dzień? Na co dzień – bądźmy tego świadomi! – większość chrześcijan bezkrytycznie chłonie artykuły z gazet i kolorowych czasopism, telewizyjną publicystykę zatrutą jadem oraz filmy, w których chrześcijańskiego modelu życia ze świecą szukać!
Nie mamy wielkich środków medialnych. Jako chrześcijanie jesteśmy milczącą większością, pozwalającą, aby w przestrzeni publicznej dominowała antychrześcijańska retoryka. Dlaczego jednak nie wykorzystujemy nawet tych skromnych środków, które posiadamy – tego nie potrafię pojąć.

Tomasz Strużanowski

Kolejny wykład z cyklu „W trosce o rodzinę” odbędzie się w środę 27 lutego o godz. 20 w aula magna Wydziału teologicznego UMK przy ul. Gagarina 37 (dawna stołówka akademicka). Ks. dr Tomasz Tułodziecki podejmie temat: „Wartość czystości i wierności małżeńskiej na podstawie trzeciego rozdziału Księgi Przysłów”.

Rok Święty Compostelański »
Rok Święty Compostelański
Synod »
Synod
Biskupi Diecezji »
Biskup Wiesław Śmigiel

Biskup Diecezjalny

Wiesław Śmigiel
Biskup Józef Szamocki

Biskup Pomocniczy

Józef Szamocki
Biskup Andrzej Wojciech Suski

Biskup Senior

Andrzej Suski
Kalendarz »
GRU
3-5
Hartowiec - Dom Rekolekcyjny
GRU
4
Toruń - kaplica św. Barbary na Barbarce, godz. 13.00
GRU
4
Toruń - Hala Arena
GRU
5
Spotkanie z Anną Rastawicką i Piotrem Górskim
Toruń - parafia WNMP, godz. 16.00
GRU
6
Uroczystość św. Mikołaja - Sesja Kapituły Kolegiackiej
Grudziądz
Skrzynka modlitewna »
© Diecezja Toruńska - Wszelkie prawa zastrzeżone
Zabronione pobieranie i powielanie jakiejkolwiek części portalu
bez uprzednio uzyskanej zgody redakcji.
Informacja Prawna:
Redakcja Portalu:

ks. Paweł Borowski
tel. 56 622 35 30
email: redakcja@diecezja-torun.pl
W ramach naszej witryny stosujemy pliki cookies.
Więcej szczegółów w naszej Polityce Cookies
© 2015-2020 Wykonanie Marcin Koźliński / Hosting Twoje-Miasto Sp. z o.o. / SYSPiR CMS
KLAUZULA INFORMACYJNA

Zgodnie z art. 8 ust. 1 Dekretu ogólnego w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych w Kościele katolickim wydanym przez Konferencję Episkopatu Polski w dniu 13 marca 2018 r. (dalej: Dekret) informuję, że:

  1. administratorem Pani/Pana danych osobowych jest Diecezja Toruńska z siedzibą przy ul. Łaziennej 18 w Toruniu, reprezentowana przez Biskupa Diecezjalnego Wiesława Śmigla;
  2. inspektorem ochrony danych w Diecezji Toruńskiej jest ks. Paweł Kołatka, ul. Łazienna 18, 87-100 Toruń, tel. 56 622 35 30, email: inspektor@diecezja-torun.pl;
  3. Pani/Pana dane osobowe przetwarzane będą w celu zapewnienia bezpieczeństwa usług, celu informacyjnym oraz pomiarów statystycznych;
  4. przetwarzanie danych jest niezbędne do celów wynikających z prawnie uzasadnionych interesów realizowanych przez administratora lub przez stronę trzecią, z wyjątkiem sytuacji, w których nadrzędny charakter wobec tych interesów mają interesy lub podstawowe prawa i wolności osoby, której dane dotyczą, wymagające ochrony danych osobowych, w szczególności, gdy osoba, której dane dotyczą, jest dzieckiem;
  5. odbiorcą Pani/Pana danych osobowych jest Diecezja Toruńska, Redaktor Strony, oraz Podmiot Przetwarzający: Twoje-Miasto;
  6. Pani/Pana dane osobowe nie będą przekazywane do publicznej kościelnej osoby prawnej mającej siedzibę poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;
  7. Pani/Pana dane osobowe z uwagi na nasz uzasadniony interes będziemy przetwarzać do czasu ewentualnego zgłoszenia przez Pana/Panią skutecznego sprzeciwu;
  8. posiada Pani/Pan prawo dostępu do treści swoich danych oraz prawo ich sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania zgodnie z Dekretem;
  9. ma Pani/Pan prawo wniesienia skargi do Kościelnego Inspektora Ochrony Danych, gdy uzna Pani/Pan, iż przetwarzanie danych osobowych Pani/Pana dotyczących narusza przepisy Dekretu;
  10. przetwarzanie odbywa się w sposób zautomatyzowany, ale dane nie będą profilowane.